Wat is kerf?
De kerf is de breedte van de snede: het hout dat het zaagblad bij elke zaagsnede wegneemt. Een zaagblad heeft dikte, en de tanden staan vaak een fractie naar buiten (de zetting), zodat het blad niet klemt. Daardoor verdwijnt er bij elke snede een paar millimeter materiaal als zaagsel. Voor plaatmateriaal is de kerf meestal ongeveer 2,5 tot 4 mm.
Waarom het optelt
Eén snede van 3 mm lijkt verwaarloosbaar, maar het telt op. Zaag je tien onderdelen naast elkaar uit één plaat, dan gaan er negen of tien sneden doorheen, samen al snel 30 mm. Reken je dat niet mee, dan blijkt je laatste onderdeel ineens te kort. Juist bij veel onderdelen op één plaat is dat de klassieke valkuil.
Een rekenvoorbeeld
Stel: je wilt vier plankjes van 600 mm naast elkaar uit een plaat van 2440 mm halen, met een kerf van 4 mm.
- Vier plankjes: 4 × 600 = 2400 mm.
- Drie sneden ertussen (plus soms een aan het begin): 3 × 4 = 12 mm.
- Totaal nodig: ruim 2412 mm. Dat past nog net, maar een vijfde plankje lukt niet.
Zonder de kerf zou je denken dat er ruimte is; mét de kerf weet je dat het krap wordt. Zo voorkom je een misser.
Reken zelf met de kerf
Schuif met de stuklengte, het aantal en de kerf, en zie of de stukken naast elkaar op een standaardplaat van 2440 mm passen. Rood = het past net niet.
Zo houd je er rekening mee
- Meet je zaagblad of houd 3 tot 4 mm aan als veilige marge.
- Trek de kerf per snede af van de bruikbare lengte.
- Plan de indeling zo dat sneden zoveel mogelijk doorlopen (minder losse sneden, minder verlies).
Laat het rekenen over aan de tool. In de gratis tool van Zaaglab stel je de kerf in (standaard 3 mm) en wordt die automatisch en cumulatief meegerekend in het zaagschema. Je laatste stuk komt zo nooit ongemerkt te kort, en je ziet meteen hoeveel platen je nodig hebt.
Meer zuinig zagen
Een goede indeling scheelt niet alleen verlies door de kerf, maar ook door afval. Lees hoe je een nette zaaglijst maakt, hoe je daarvan een zuinig zaagplan maakt en bereken hoeveel platen je nodig hebt. Zaag je zelf, dan helpt strak en recht zagen; zie recht zagen met een cirkelzaag.
Veelgestelde vragen
Wat is kerf bij zagen?
De kerf is de breedte van het materiaal dat het zaagblad per snede wegneemt. Een zaagblad heeft dikte en de tanden staan iets naar buiten, dus elke snede “eet” een paar millimeter op. Voor plaatmateriaal is dat meestal ongeveer 2,5 tot 4 mm.
Hoeveel is het zaagverlies per snede?
Dat hangt af van het zaagblad. Een fijn cirkelzaagblad voor plaat neemt vaak ongeveer 2,5 tot 3 mm weg; een grover blad of een tafelzaag iets meer. Meet je eigen zaagblad voor het beste resultaat, of houd 3 tot 4 mm aan als veilige marge.
Hoe reken ik zaagverlies mee in een zaaglijst?
Per snede telt de kerf op. Zaag je tien stukken uit een plank, dan gaat er ongeveer tien keer de kerf verloren. Trek dat van de bruikbare lengte af, anders komt het laatste stuk te kort. Zaaglab telt de kerf automatisch en cumulatief mee in de indeling.