Waar we op letten
Een zaagschema-tool doet één kerntaak: van een lijst onderdelen een indeling maken op zo min mogelijk platen (en je restplaten), met zo min mogelijk afval, rekening houdend met de zaagsnede (kerf) en, waar het uitmaakt, de nerfrichting. Daarnaast verschillen de tools in prijs, platform, taal en de extra's die op een echte klus tellen. We bekeken vijf opties die voor klussers en kleine makers relevant zijn, en probeerden eerlijk te zijn: elke tool is ergens goed in.
| Tool | Platform | Taal | Sterk in | Let op |
|---|---|---|---|---|
| CutList Optimizer | Web + Android + iOS | Meertalig (o.a. Nederlands) | De bekendste. Snel, betrouwbaar en een uitstekende, veelgebruikte app. Begint zonder account. | Gratis versie limiteert berekeningen per dag en opgeslagen zaaglijsten. Geen kastontwerper, geen restvoorraad over projecten. |
| Zaaglab | Web (mobiel-first) | Nederlands | Gratis, zonder account en zonder limiet per dag, mobiel-first en Nederlandstalig. Plus een parametrische kastontwerper met 3D-aanzicht, een doorzoekbare catalogus van écht verkocht bouwmarkt-plaatmateriaal (met prijzen, kiest automatisch de juiste plaatmaat), 1D lineair zagen, restvoorraad, drie doelen (minste afval, zaaghandelingen of kosten), etiketten en een genummerde zaagvolgorde voor de bouwmarkt. Optioneel inloggen om te syncen. | Nieuwer en minder bekend. Geen losse desktop-app, en de tool rekent plaatmateriaal, niet de complete bouwkosten. |
| OptiCutter | Web (server-side) | Meertalig | Doet 1D (lineair) én 2D (plaat), veel exportformaten (PDF, XLS, CSV, DXF) en een API. | Gratis versie beperkt onderdelen en platen. Geen kastmodule of restvoorraad. |
| free-optimize.nl | Web | Nederlands | Eenvoudige, gratis Nederlandse plaatoptimalisatie. Laagdrempelig. | Basaal en ouder; weinig extra's, geen kast-helper of restvoorraad. |
| ZaagMaat | Web / app | Nederlands | Nederlandse afkort- en plaatoptimalisatie, gericht op zaaglijsten. | Niche en ouder; minder modern en mobiel dan de webtools hierboven. |
Prijzen en gratis-limieten veranderen; check de site van elke tool voor de actuele details. Deze tabel geeft het algemene beeld in 2026.
Functies per tool
Onderstaande matrix zet de drie meest complete tools functie voor functie naast elkaar. ✓ = wel, ✗ = niet, deels = beperkt. free-optimize.nl en ZaagMaat staan er niet in: dat zijn eenvoudige Nederlandse optimizers zonder de extra's hieronder (zie de tabel erboven).
| Functie | Zaaglab | CutList Optimizer | OptiCutter |
|---|---|---|---|
| 2D plaatzagen | ✓ | ✓ | ✓ |
| 1D lineair zagen (balken, latten) | ✓ | ✗ | ✓ |
| Zaagsnede (kerf) verrekenen | ✓ | ✓ | ✓ |
| Houtnerf-richting | ✓ | ✓ | ✓ |
| Optimaliseren op laagste kosten | ✓ | ✗ | ✓ |
| Keuze uit meerdere doelen (afval / sneden / kosten) | ✓ | deels | deels |
| Genummerde zaagvolgorde | ✓ | ✓ | ✓ |
| Restvoorraad bewaard over projecten | ✓ | deels | ✗ |
| Parametrische kastontwerper | ✓ | ✗ | ✗ |
| 3D exploded-aanzicht | ✓ | ✗ | ✗ |
| Catalogus van échte bouwmarkt-platen + prijzen | ✓ | ✗ | ✗ |
| Export naar DXF (voor CAD/CNC) | ✓ | ✗ | ✓ |
| API | ✗ | ✗ | ✓ |
| Meertalig (waaronder Nederlands) | ✓ | ✓ | ✓ |
| mm en inch | ✓ | ✓ | ✓ |
| Gratis zonder daglimiet | ✓ | ✗ | ✗ |
| Beginnen zonder account | ✓ | ✓ | ✓ |
| Eigen mobiele app (Android / iOS) | ✗ | ✓ | ✗ |
Gebaseerd op de eigen sites en apps van elke tool in 2026. CutList Optimizer en OptiCutter kennen een gratis versie met limieten en betaalde plannen; Zaaglab is gratis zonder daglimiet. Details kunnen veranderen, controleer ze bij twijfel.
De tools, één voor één
Terzijde: de bekende gratis tool van platenzagen.af.nl is sinds januari 2026 afgeschermd en alleen nog te gebruiken door wie daar een plaat bestelt (bron: hun eigen site). Zocht je daarvoor een vervanger: alle tools hieronder zijn zonder bestelling te gebruiken, Zaaglab volledig gratis en zonder account.
CutList Optimizer, de bekende standaard
Heb je eerder naar een cut list optimizer gezocht, dan kwam je waarschijnlijk deze tegen. Hij is snel, werkt goed, en de Android-app is een van de meest geïnstalleerde houtbewerkings-apps, met een sterke beoordeling. Je begint zonder account. De adder onder het gras is de gratis versie: die beperkt hoeveel berekeningen je per dag doet en hoeveel zaaglijsten je bewaart, en de betaalde versies halen die grens weg. Hij is meertalig (ook Nederlands, mm en inch) en heeft geen kastontwerper. Het sterkst voor: de bekendste naam en de beste app. Meer hierover: een gratis alternatief voor CutList Optimizer.
Zaaglab, gratis zonder limiet plus een kast-helper
Dit is onze eigen tool, dus weeg het zoals je wilt, maar dit is de eerlijke versie. Op het kale 2D-optimaliseren zijn we niet beter dan CutList Optimizer; die is daar gewoon sterk in. Onze meerwaarde zit in wat eromheen zit. Zaaglab is gratis, draait in de browser, en je gebruikt het hele ding zonder account, zonder limiet per dag. Het voegt toe wat klussers vaak willen: een parametrische kastontwerper met 3D-aanzicht die van een paar maten automatisch een zaaglijst maakt, een doorzoekbare catalogus van écht verkocht bouwmarkt-plaatmateriaal (Gamma, Praxis, Hornbach, Karwei, Hubo) met prijzen, zodat de tool zelf de juiste plaatmaat kiest en op kosten kan optimaliseren, 1D lineair zagen voor balken en latten, een restvoorraad zodat overgebleven platen eerst worden gebruikt, een genummerde zaagvolgorde voor de bouwmarkt-zaagservice, etiketten en mm of inch. Een account is optioneel, alleen om te bewaren en te syncen. Eerlijk: we zijn nieuwer en minder bekend, er is geen losse desktop-app, en we rekenen plaatmateriaal, niet de complete bouwkosten. De gewone berekening is bewust altijd recht zaagbaar (guillotine); wie een CNC-frees heeft zet de aparte CNC-modus aan en exporteert als DXF. Het sterkst voor: gratis gebruik zonder limiet, kastprojecten met 3D, Nederlandse bouwmarkt-platen en prijzen, en wie bij de bouwmarkt zijn platen koopt en laat zagen.
OptiCutter, 1D en 2D in één
OptiCutter is een verzorgde webtool die zowel lineair (1D) zagen aankan, denk aan lengtes hout of profiel, als 2D-plaatzagen, met veel exportformaten en een API voor zwaardere gebruikers. Hij is in meerdere talen beschikbaar. De gratis versie beperkt het aantal onderdelen en platen, en er is geen kastmodule of restvoorraad. Het sterkst voor: veel exportformaten (waaronder DXF), een API en meertalig werken. (Lineair zagen doet Zaaglab inmiddels ook.) Meer hierover: een alternatief voor OptiCutter.
free-optimize.nl en ZaagMaat, de Nederlandse veteranen
Wil je per se een Nederlandse tool, dan zijn dit twee bekende opties. free-optimize.nl doet eenvoudige, gratis plaatoptimalisatie; prima voor een snelle indeling, maar zonder de extra's. ZaagMaat richt zich op afkort- en plaatoptimalisatie en zaaglijsten. Beide zijn wat ouder en minder mobiel-gericht dan de moderne webtools, en missen dingen als een kast-helper of restvoorraad. Het sterkst voor: een snelle, vertrouwde Nederlandse berekening zonder franje.
De nieuwe Nederlandse lichting: Plaatplan, Zaagplan.be en CutGrid
Er is een nieuwe golf Nederlandstalige tools bijgekomen (alle gegevens van hun eigen sites, augustus 2026):
- Plaatplan (plaatplan.nl): gratis in de browser, geen account nodig, met deelprojecten, kerf en PDF-export. Sympathiek donatiemodel ("Steun Plaatplan"). Geen kastontwerper, bouwmarkt-catalogus of restvoorraad.
- Zaagplan.be: gratis Vlaamse zaagplan-generator voor MDF, OSB, multiplex en betonplex, met een drag-and-drop-indeling en PDF-export. Vooral een vlotte, kale planner.
- CutGrid (cutgrid.com/nl): de meest professionele van deze golf, met DXF/PDF/Excel-export en Excel-import. Let op de kleine lettertjes: je maakt eerst een account aan en het gratis abonnement stopt bij 50 onderdelen per project; daarboven betaal je.
Waar zit Zaaglab ten opzichte van deze drie? Zelfde belofte als Plaatplan (echt gratis, geen account), maar met de kastontwerper, de bouwmarkt-catalogus met prijzen, restvoorraad en 1D-lineair erbij.
Gratis-limieten in één oogopslag
Omdat "gratis" bij elke tool iets anders betekent, het eerlijke overzicht (eigen sites van de tools, augustus 2026):
| Tool | Account nodig? | Waar de gratis versie ophoudt |
|---|---|---|
| Zaaglab | Nee | Geen limiet op onderdelen of berekeningen; account alleen optioneel voor sync |
| Plaatplan | Nee | Geen limieten; donatiemodel |
| Zaagplan.be | Nee | Geen limieten bekend |
| CutList Optimizer | Nee om te starten | Limiet op berekeningen per dag en opgeslagen lijsten |
| CutGrid | Ja | Maximaal 50 onderdelen per project |
| OptiCutter | Nee om te starten | Limiet op onderdelen en platen |
| free-optimize.nl | Ja (registratie) | Gratis, maar met accountsysteem |
Welke moet je kiezen?
- Je wilt de bekendste naam en de beste app: CutList Optimizer.
- Je wilt gratis, Nederlands, zonder limiet per dag, met kastontwerper + 3D, bouwmarkt-prijzen en een zaagvolgorde voor de bouwmarkt: Zaaglab.
- Je wilt een API of server-side werken: OptiCutter. (Lineair zagen en DXF-export doet Zaaglab inmiddels ook.)
- Je wilt een eenvoudige Nederlandse tool zonder franje: Plaatplan, Zaagplan.be, free-optimize.nl of ZaagMaat.
- Je wilt Excel-import en DXF-export en vindt een account en 50-onderdelen-limiet geen bezwaar: CutGrid.
Welke je ook kiest, het komt op hetzelfde neer: een gratis online programma dat je onderdelen indeelt en er een zaagschema (oftewel zaagplan) van maakt. Wil je eerst weten hoe je dat opbouwt? Lees zaagplan maken.
Probeer Zaaglab op een echte klus. Open de gratis tool, voer je onderdelen in en vergelijk het resultaat met wat je nu gebruikt. Geen account, niets te installeren.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste gratis zaagschema-tool?
Dat hangt af van wat je zoekt. CutList Optimizer is de bekendste en heeft de beste app, is meertalig (ook Nederlands), maar kent een limiet per dag op de gratis versie. Zaaglab is gratis, zonder account te gebruiken, met een kastontwerper, restvoorraad, Nederlandse bouwmarkt-prijzen en een genummerde zaagvolgorde voor de bouwmarkt. OptiCutter heeft een API; DXF-export hebben OptiCutter en Zaaglab (CNC-modus) allebei.
Is CutList Optimizer gratis?
Er is een gratis versie, maar die is beperkt, bijvoorbeeld een paar berekeningen per dag en een beperkt aantal opgeslagen zaaglijsten. Betaalde versies halen die limieten weg. Snel en betrouwbaar, meertalig (ook Nederlands), met een populaire app.
Welke tool is het handigst voor een kast?
Zaaglab heeft een kast-helper die van een paar maten automatisch een zaaglijst maakt. Pure optimizers zoals CutList Optimizer en OptiCutter verwachten dat je de onderdelen zelf invoert.
Welke zaagschema-tools zijn echt gratis, zonder limieten?
Volgens de eigen sites (augustus 2026): Zaaglab en Plaatplan zijn gratis zonder account en zonder limiet op het aantal onderdelen. CutList Optimizer begrenst het aantal berekeningen per dag, CutGrid stopt gratis bij 50 onderdelen en vraagt een account, en OptiCutter beperkt onderdelen en platen in de gratis versie.
Werkt een zaagschema-tool zonder account?
Ja. Zaaglab, Plaatplan, Zaagplan.be en CutList Optimizer laten je beginnen zonder in te loggen. Bij Zaaglab is een account optioneel, alleen om je projecten te bewaren en te syncen; CutGrid en free-optimize.nl vragen wel een account.