Wat een zaagoptimalisatie-programma doet
Je geeft een lijst met onderdelen op: lengte, breedte en aantal. Het programma legt die rechthoeken op hele platen en zoekt de indeling waarbij je zo min mogelijk platen koopt en zo min mogelijk afval overhoudt. Met de hand puzzelen kan prima bij vijf onderdelen, maar zodra er meerdere maten, diktes of materialen bij komen wordt het traag en foutgevoelig. Een programma probeert honderden indelingen voordat jij je potlood hebt gepakt.
Je komt dezelfde tool tegen onder verschillende namen: zaagoptimalisatie, plaatoptimalisatie, platenoptimalisatie of gewoon een zaagschema-generator. Het gaat steeds om hetzelfde rekenprobleem. Wil je eerst weten hoe dat rekenen werkt, lees dan wat zaagoptimalisatie is; deze pagina gaat over het programma zelf.
Online programma of software installeren?
Er zijn grofweg drie manieren om dit te doen. Een Excel-blad komt een eind, maar wat het meeneemt verschilt per blad: let erop of de zaagsnede per snede wordt afgetrokken en of de nerfrichting meetelt. Desktop-software kan veel, is meestal betaald en draait vaak alleen op Windows; voor een werkplaats met vaste machines kan dat de juiste keuze zijn. Een online programma heeft geen installatie nodig en werkt op elk apparaat waar een browser op staat.
Zaaglab is die laatste soort. Het draait op Windows, macOS, Linux, Android en iOS, en je kunt het als app op je beginscherm zetten. Je projecten staan standaard op je eigen apparaat, niet op een server. Een uitgebreide vergelijking met de andere gratis tools staat in gratis zaagschema-tools vergeleken.
Wat het programma meerekent
- De zaagsnede. Elk blad neemt een paar millimeter weg, en bij twintig sneden telt dat op tot een strook die je niet meer hebt. Je stelt je kerf een keer in en hij wordt bij elke snede afgetrokken. Zie zaagverlies en kerf.
- De nerfrichting. Onderdelen die de nerf moeten volgen mogen niet draaien; de rest wel. Draaien geeft de indeling meer vrijheid, dus hoe minder onderdelen vastzitten aan de nerf, hoe strakker het programma kan stapelen.
- Rechte sneden van rand tot rand. De berekening is bewust guillotine: elke snede loopt over de hele plaat, want dat is wat een cirkelzaag met geleiderail en een zaagbalie kunnen. Heb je een CNC-frees, dan zet je de aparte CNC-modus aan en exporteer je als DXF.
- Afkanten. Wil je een paar millimeter van de fabrieksrand af halen, dan houdt het programma daar rekening mee.
- Drie doelen. Je kiest waarop je optimaliseert: minste afval, minste zaaghandelingen of laagste kosten. Past alles toch al op één plaat, dan komt er bij alle drie hetzelfde schema uit; zodra er meerdere platen of verschillende prijzen in het spel zijn, kan de indeling er anders uitzien.
- Je restplaten. Reststukken die je bewaart komen in je voorraad. Zet je bij een volgend project "Gebruik mijn restvoorraad" aan, dan probeert het programma die eerst vol te krijgen voordat het een nieuwe plaat aansnijdt.
- Meerdere plaatmaten en diktes in hetzelfde project, bijvoorbeeld 18 mm zijpanelen en een achterwand van 6 mm.
In vier stappen naar een zaagschema
- Onderdelen invoeren. Met de hand, of in één keer geplakt uit Excel, Google Sheets of een CSV-bestand.
- Plaat kiezen. Je eigen maat, of een plaat uit de catalogus met plaatmateriaal dat echt bij Nederlandse bouwmarkten te koop is, inclusief maten en richtprijzen.
- Instellen. Zaagsnede, afkanten, nerfrichting per onderdeel en het doel waarop je optimaliseert.
- Berekenen. Je krijgt het zaagschema, de zaaglijst, een genummerde zaagvolgorde, een boodschappenlijst en etiketten voor je onderdelen. Exporteren kan als PNG, SVG, CSV, JSON of DXF; printen of opslaan als PDF doe je via je browser.
Ook voor balken, latten en plinten
Niet alles is een plaat. Voor balken, latten, plinten en andere staven zit er een aparte lineaire modus in: je geeft de lengtes op die je nodig hebt en de lengte van de staven die je koopt, en het programma verdeelt ze met de zaagsnede meegerekend. Handig bij een vloer, een plafond of een rij plinten. Zie ook de gids over plinten en latten zagen.
Wat het programma niet doet
Eerlijk is eerlijk, want een programma dat alles belooft klopt nooit. Zaaglab rekent plaatmateriaal en rechte staven, geen complete bouwkostenbegroting. Er is geen losse desktop-applicatie. Het is niet bedoeld voor staal- en metaalconstructies: daar gelden andere zaagverliezen, andere voorraadlengtes en andere gereedschappen. En de gewone berekening is altijd recht zaagbaar; freeswerk met uitsparingen midden in een plaat zit alleen in de aparte CNC-modus.
Veelgestelde vragen
Is het zaagoptimalisatie-programma echt gratis?
Ja. Je gebruikt het hele programma zonder account en zonder limiet per dag. Een account is optioneel en dient alleen om projecten te bewaren en te synchroniseren tussen je apparaten.
Moet ik software installeren?
Nee. Het draait in je browser, op Windows, macOS, Linux, Android en iOS. Je kunt het wel als app op je beginscherm zetten, dan opent het als een gewone applicatie.
Kan ik mijn maten uit Excel overnemen?
Ja. Met "Plak meerdere uit Excel of CSV" plak je een blok met naam, lengte, breedte en aantal in één keer in. Exporteren kan als CSV, PNG, SVG, JSON of DXF, en printen of opslaan als PDF doe je via je browser.
Voor welk materiaal werkt het?
Voor plaatmateriaal: multiplex, MDF, spaanplaat, melamine, OSB en meubelpaneel. Er zit een catalogus in met plaatmateriaal dat echt bij Nederlandse bouwmarkten te koop is, inclusief maten en richtprijzen. Voor staal- en metaalconstructies is het niet bedoeld.
Blijven mijn projecten privé?
Ja. Zonder account staan je projecten lokaal op je eigen apparaat, niet op een server. Maak je wel een account, dan bewaren we ze om ze tussen apparaten te kunnen synchroniseren. Wat we verder aan anonieme gebruiksstatistiek meten staat in de privacyverklaring.