Een smalle apothekerskast naast het fornuis of de koelkast maakt van een gat van 30 cm een voorraadkast die je helemaal naar je toe trekt. Deze kast is 30 cm breed, 87 cm hoog en 56 cm diep, in 18 mm berken multiplex met een achterwand van 6 mm. De korpus is 72 cm hoog op een sokkel van 15 cm. De uittrek heeft twee verstelbare planken en is aan beide zijkanten open.
De maten: waarom 30 × 72 × 56 cm
30 cm is een gewone breedte voor een apothekerskast. IKEA verkoopt een METOD-onderkast met uittrekbare inrichting in 20 en 30 cm (IKEA), Nobilia heeft apothekerskasten van 15 en 30 cm breed (keukenwebshop), en uittrekbeslag van Kesseböhmer is er voor korpusbreedtes van 30 tot 60 cm (productblad DISPENSA junior).
De korpus van 72 cm komt uit de Duitse keukenbouw: NEFF noemt 72, 78 en 91,5 cm als de gangbaarste korpushoogtes en een sokkel van 10 tot 15 cm, en Nobilia bouwt zijn onderkasten 720 mm hoog en 561 mm diep. Heb je een IKEA-keuken, pas dan de maat aan: METOD-onderkasten zijn 80 cm hoog op poten van 8 cm. De sokkel ligt in dit voorbeeld gelijk met de voorkant; wil je voetruimte zoals in een keuken, zet dan Terugligging op 50 tot 60 mm, de maat die een Duitse keukenzaak als gangbaar noemt (Lieblingsküchen). Met een werkblad van 38 mm komt deze kast op 150 + 720 + 38 = 908 mm, binnen de 91 tot 94 cm die een keukenzaak als gangbare werkhoogte noemt (Velthuizen Keukens).
Zo is de uittrek gebouwd
- Montagelijst op de bodem. Een lijst van 50 mm hoog en 548 mm lang staat op zijn kant op de bodem van de kast, in het midden.
- Onderste geleider rechtop. Het kastdeel van een volledig uittrekbare kogelgeleider van 550 mm staat rechtop tegen die lijst. Het bakdeel zit op een tweede lijst die onder de bodem van de uittrek hangt. Zo draagt de geleider in de stand waarvoor hij gemaakt is.
- Bovenste geleider plat. Onder het bovenblad ligt een tweede geleider plat. Die draagt niet, hij houdt de uittrek rechtop.
- De uittrek zelf is een frame van voorwand, achterwand, bodem en deksel, 258 mm breed en 616 mm hoog, met twee verstelbare planken. Het front van 294 × 714 mm zit op de voorwand.
Waarom rechtop: een kogelgeleider die plat ligt draagt minder dan dezelfde geleider aan de zijkant. Accuride schrijft dat plat monteren het draagvermogen verlaagt, en sommige geleiders mogen helemaal niet plat (productblad Accuride 3832: alleen zijmontage). Kijk dus in het productblad van je eigen geleider of hij plat mag voor de bovenkant.
Fabrieksbeslag werkt anders. In een onderkast hangt een kant-en-klare apothekersuittrek meestal aan de zijwanden, zoals een hoge lade, of op een eigen bodemframe (Kesseböhmer: zijmontage bij korpusbreedtes van 30, 40 en 45 cm, bodemmontage om achteraf in te bouwen). Dat beslag heeft een eigen draagframe. Deze kast gebruikt alleen gewone kogelgeleiders, en die zet je rechtop tegen een lijst omdat er in het midden van de bodem geen zijwand is om ze op te schroeven.
Diepte en geleiderlengte
Een geleider van 550 mm vraagt minstens 554 mm binnendiepte (Hettich, productpagina bij Hornbach). De achterwand is op de achterkant geschroefd, dus de volle 560 mm van de zijkant blijft vrij. Leg je de achterwand in een groef of schuif je een lijst niet helemaal naar achteren, meet dan na: het wordt krap.
Zet de kast vast aan de muur of aan de buurkast. Met een volle uittrek naar buiten ligt het gewicht voor de kast. Kant-en-klare keukens hangen hun onderkasten aan een rail aan de wand (IKEA METOD-ophangrail), en meubels met laden horen verankerd tegen kantelen (Anchor It). De kastontwerper telt twee muurankers in Wat heb ik nodig.
Zware voorraad? De 45 kg op de verpakking geldt voor een paar geleiders, allebei aan de zijkant. Voor deze opstelling geeft geen fabrikant een getal. Wil je meer marge, kies dan bij Geleiders de optie 1 zwaar: onder komt een zwaarlastgeleider, boven blijft een gewone. Hettich KA 4620 draagt 90 kg per paar en is 19 in plaats van 12,7 mm dik (Hornbach); hij kost ruim twee keer zoveel en de montagelijst wordt hoger. Standaard rekent dit voorbeeld met een gewone geleider.
Wat heb je nodig
- 1 paar volledig uittrekbare kogelgeleiders van 550 mm: één onder, één boven.
- 8 plankdragers voor de twee verstelbare planken, en een reling voor de planken: de uittrek is aan de zijkanten open.
- 2 muurankers, passend bij je muur.
- Ruw vuren voor het regelwerk onder de sokkel: 3 regels 63 × 150 mm, in de afkortlijst.
- Excenters en deuvels voor de romp, en 1 greep; de kastontwerper telt ze in Wat heb ik nodig.
- 18 mm berken multiplex en 6 mm multiplex voor de achterwand (zie de zaaglijst). Het werkblad staat niet in de zaaglijst.
Volledig uittrekbare kogelgeleiders van 550 mm liggen in de bouwmarkt, bijvoorbeeld de Hettich Type E bij Gamma en Karwei (max. 45 kg per set volgens de productpagina). Het huismerk van de bouwmarkt volstaat ook, als hij volledig uittrekbaar is en ongeveer 45 mm hoog en 12,7 mm dik: daar rekent de kastontwerper mee.
Afmetingen
- Buitenmaat: 30 × 87 × 56 cm (breedte × hoogte × diepte)
- Korpus 72 cm hoog op een sokkel van 15 cm
- Uittrek 258 mm breed, 616 mm hoog, 550 mm lang, op geleiders van 550 mm
- 18 mm berken multiplex, achterwand 6 mm
Paneelmaten (zaaglijst)
De uittrek is in de kastontwerper een eigen kast, A1, gekoppeld aan kast A. Daarom staat hij apart in de lijst; zijn maten volgen vanzelf als je A verandert.
| Kast | Onderdeel | Maat (mm) | Aantal | Materiaal | Dikte |
|---|---|---|---|---|---|
| A | Zijkant | 870 × 560 | 2 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A | Boven / onder | 264 × 560 | 2 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A | Achterwand | 300 × 720 | 1 | Multiplex (berken) | 6 mm |
| A | Sokkel | 264 × 150 | 1 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A | Montagelijst | 548 × 50 | 1 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A | Uittrekfront | 294 × 714 | 1 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A1 (uittrek van A) | Uittrek-voorwand | 616 × 258 | 1 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A1 (uittrek van A) | Uittrek-achterwand | 616 × 258 | 1 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A1 (uittrek van A) | Uittrek-bodem/deksel | 514 × 258 | 2 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A1 (uittrek van A) | Verstelbare plank | 510 × 258 | 2 | Multiplex (berken) | 18 mm |
| A1 (uittrek van A) | Montagelijst | 548 × 50 | 1 | Multiplex (berken) | 18 mm |
Open dit project in de kastontwerper via de knop hieronder. Je ziet de kast in 2D en 3D, met de zaaglijst, het zaagschema en Wat heb ik nodig. Liever zelf bewaren? Download het projectbestand en open het via Openen › Project laden.
Wat de kastontwerper doet
Kies in een leeg vak + Apothekersuittrek. De kastontwerper maakt de uittrek en de montagelijsten op maat, kiest de langste geleider die past en tekent de doorsnede met beide geleiders. In 3D tik je op het front om de uittrek te openen. De bouwhandleiding schroeft de geleiders eerst op de werkbank op de montagelijsten en onder het bovenblad, zet de kast in elkaar en schuift daarna de uittrek erin; loopt hij stroef, dan stel je de bovenste geleider bij. De kast staat ook als kasttype Apothekerskast in de galerij.
Veelgestelde vragen
Kan de apothekerskast breder of smaller?
Ja. Pas in de kastontwerper de breedte aan; de uittrek, de montagelijsten en de zaaglijst lopen mee. Tot een uittrek van 40 cm breed zit er onder en boven één geleider in het midden, daarboven twee. Een uittrek wordt 6 mm smaller dan de binnenmaat van de kast: 3 mm speling per kant.
Hoeveel gewicht kan de uittrek dragen?
Fabrikanten geven het draagvermogen per paar geleiders, allebei aan de zijkant gemonteerd. Voor één geleider rechtop onder en één plat boven noemt niemand een getal. Zet zware potten en flessen daarom onderin en kies voor veel blikken de optie 1 zwaar: een zwaarlastgeleider onder.
Waarom is de kast 56 cm diep?
Een geleider van 550 mm vraagt volgens het productblad minstens 554 mm binnendiepte. Met de achterwand op de achterkant geschroefd blijft de volle 560 mm vrij. Zo diep is ook een gewone keukenonderkast: Nobilia geeft een zijwand van 561 mm.