Zaaglab

Zaaglab › Handleiding › De bouwhandleiding

Hoofdstuk 29

De bouwhandleiding

Een afdrukbare handleiding voor jouw kast: zaaglijst, beslag, boorplan per deel en de montage stap voor stap, met tekeningen.

De handleiding openen

Liever kijken? De video Van zaaglijst naar bouwhandleiding laat zien wat de handleiding je geeft.

Bovenaan de kastontwerper staat de knop Bouwhandleiding, naast Wat heb ik nodig. Hij maakt een pdf-bestand en zet dat in je downloadmap. Het document is helemaal uit jouw ontwerp berekend: elke maat, elk gat en elke stap hoort bij de kast die je op het scherm hebt. Het is opgemaakt voor A4 en de tekeningen zijn vectoren, dus een boorplan blijft scherp hoe ver je ook inzoomt. Even geduld bij een grote kast: de kledingkast uit ons voorbeeld telt 54 bladzijden. Lukt het bestand niet, dan krijg je de handleiding als webpagina gedownload en kun je daar alsnog vanuit afdrukken.

Bij een ondiepe kast krijgt het sokkelframe korte klosjes tussen de voor- en achterregel. De app meldt waarom. De afkortlijst, 3D, STEP en de bouwhandleiding gebruiken dezelfde maten. De handleiding noemt ook het op maat zagen en lijmen van dit compacte frame. De schroeflengte voor de sokkellijst volgt uit de plaatdikte en de werkelijke dikte van de voorregel; dezelfde lengte staat bij de benodigdheden. Mist een plank steun onder het schuine dak, zet er dan een schot onder of leg de plank lager totdat beide kanten steun hebben. Het ontwerp wordt niet stil gewijzigd.

Mist een plank ondersteuning onder de schuinte, past een ladebak niet volledig op het schuine front, of is een deur te dun voor het berekende potgat, dan bevat de download alleen een stopmelding. Er staan dan geen zaaglijst, boorplannen of montagestappen in. Pas het ontwerp aan en maak de handleiding opnieuw voordat je verder bouwt. Een bewegende uittrek bevestig je niet aan de muur, de vaste buitenkast beveilig je wel tegen kantelen.

In een kastenrij krijgt elke kast zijn eigen handleiding: kies eerst de kast (de letter) en open dan de knop. Een apothekersuittrek is zelf ook een kast in de rij, maar hoort in de handleiding van de kast eromheen; kies je de uittrek en open je de knop, dan krijg je ook die handleiding. De uittrek staat er helemaal in: zijn zaaglijst, beslag, boorplannen en bouwstappen, vlak vóór de stap waarin hij de kast in schuift. Zijn front zet je er op de werkbank op, daarna gaat hij met front en al de kast in. Het laatste hoofdstuk Kastenrij beschrijft hoe je de kasten koppelt. Bij de stap met de montagelijsten staat een close-up van het geleidersysteem, in dezelfde bouwwijze als de kastontwerper tekent: van voren de doorsnede door één geleider, met de montagelijst van de kast op de vakbodem, het kastdeel van de ondergeleider rechtop daartegen, de eigen lijst van de uittrek ernaast en de versprong eronder; van opzij dezelfde onderdelen in de diepte. De ondergeleider draagt, de bovengeleider ligt plat onder het deel erboven en houdt de uittrek alleen rechtop. De hoogte in die close-up is niet op schaal, zodat de onderdelen groot genoeg blijven.

Montage en plaatsen

Rechtop zetten gebeurt op de werkplek. Monteer daarna de planken, fronten en het beslag. Plaatsen en vastzetten volgt na de montage: zet de kast op de definitieve plek, waterpas en vast. Bij stelpoten volgen daar de hoogtecontrole en de losse plint. Een hangkast gaat als lichte romp eerst aan de muur, daarna komen de planken, laden en fronten erin.

Wat erin staat

Op de omslag staan het logo met het webadres waar je de handleiding hebt gemaakt, de kast als tekening en onderaan een titelblok zoals op een werktekening: project, datum, buitenmaat, materiaal, het aantal delen en montagestappen, en het aantal bladen (dat laatste alleen in het pdf-bestand). Elk blad heeft bovenaan het beeldmerk met de projectnaam en onderaan het webadres met het bladnummer, bijvoorbeeld blad 3 van 45. Zo leg je losse vellen op de werkbank weer op volgorde.

Rechts naast het titelblok staat een QR-code met eronder Scan om dit ontwerp te openen. Scan je hem met je telefoon, dan opent de app met jouw ontwerp: de kast, of de hele rij kasten, met de zaaglijst en de platen die daaruit volgen. Zo pak je aan de werkbank het ontwerp er weer bij, of geef je de afdruk aan iemand anders. Staat het project al op je apparaat of in je account, dan opent de scan dát project en maakt hij geen kopie; is het sinds de afdruk gewijzigd, dan meldt de app dat en opent Open de versie van de handleiding de versie van de afdruk als kopie. Het ontwerp zit helemaal in de code zelf; er wordt niets op een server bewaard en niemand kan het via ons inzien. Eigen maten die je in de zaaglijst met de hand hebt aangepast gaan niet mee, want de zaaglijst wordt opnieuw uit de kast afgeleid. Bij een groot ontwerp, bijvoorbeeld een hoekkast met twee buurkasten, wordt de code groter, zodat hij te scannen blijft.

Materialen en zaaglijst
Dezelfde nummers als in de zaaglijst en het zaagschema, met maat, dikte, materiaal, aantal en nerfrichting. Daaronder Beslag (dezelfde telling als in Wat heb ik nodig) en Schroeven, lijm en kantenband: de schroeven, montageplaten, lijm en het aantal meter kantenband die de stappen samen vragen.
Gereedschap
Afgeleid van wat jouw kast vraagt: een Forstnerboor van 15 mm staat er alleen bij als er excenters in zitten, een boormal alleen bij een gatenrij, een strijkijzer alleen bij kantenband. Onder de lijst staat per boormal (gatenrij, potscharnier, excenters, deuvels) hoe je hem gebruikt, met de maten van jouw kast, en een link naar de fabrikant van een gangbare mal. Daarna Veilig werken, vijf vaste regels.
Verbindingen en beslag: zo werken ze
Dezelfde tekeningen als achter de i-knopjes in de app: hoe een excenter werkt, waar de plankdrager zit, de drie soorten potscharnier, de boorrij en de geleidermaten van de eerste lade. Lees dit eerst als de woorden nieuw voor je zijn.
Boorplan per deel
Per deel een aanzicht met alle gaten: zijkanten van binnen gezien, bodem, bovenblad en planken ondersteboven (de excenterhuizen zitten aan de onderkant), schotten op hun linkervlak, deuren van achteren, ladezijden van buiten. Komt er aan twee kanten van een plaat iets, dan krijgt elke kant een eigen tekening: een bovenaanzicht naast het onderaanzicht, een rechtervlak naast het linkervlak. Nooit gestippeld door de plaat heen. Bij een gatenrij in een schot vermeldt de legenda het vlak van die tekening; het aantal geldt alleen voor dat vlak en kan aan de andere kant verschillen. Rechtsonder staat een kleine situatietekening: de hele kast zonder fronten, met precies dit deel ingevuld en een eindje naar je toe getrokken, de stippellijn op de plek waar het komt. Dat is nodig omdat het zaaglijstnummer vaak niet uniek is: drie planken met nummer 12 verschillen alleen in hun hoogte. Eronder staat in welke montagestap het deel terugkomt. De maten staan als maatlijnen langs de randen; de legenda zegt per soort gat de diameter en de diepte. Elk soort gat heeft een eigen vorm en maat, zodat een dragergat van Ø 5, een deuvelgat van Ø 8, een excenterhuis van Ø 15 en een scharnierpot van Ø 35 op het blad niet op elkaar lijken; de legenda toont diezelfde vormen. Grote gaten staan op schaal, kleine iets groter dan schaal, anders zijn ze op papier niet te zien. Groef en sponning staan als band. Zie Gangbare maten voor de bron van die maten.
Montage
Stap voor stap, met per stap een tekening: het nieuwe deel in oker, iets uit zijn plaats met een pijl en een stippellijn naar waar het komt; het deel waar het aan vastgaat donkergrijs, de rest van wat al staat lichtgrijs. Komen er veel delen tegelijk, dan staan ze in oker op hun plek. De pijl wijst altijd de kant op waarin de deuvels en excenterbouten steken, want dat is de enige richting waarin het deel erin kan. De reeks begint met een stap per plaat waarop beslag komt: de ladegeleiders, de montageplaten en de roedehouders schroef je erop terwijl het deel nog plat op de werkbank ligt, en bij een apothekersuittrek de montagelijsten met de ondergeleiders op de bodem en de bovengeleiders onder het deel erboven. Fronten gaan ook op de werkbank op hun lade of uittrek, voordat die de kast in gaat. Draagt een tussenschot op allebei zijn vlakken beslag, dan krijgt het twee stappen, elk met dat vlak naar boven. Daarna bouw je de romp liggend (zo staan de tekeningen ook) en zet je de kast rechtop voor de verdere montage. Bij Stelpoten met losse plint monteer je de blokken en poten eerst aan de ondersteunde, liggende romp, vóór het overeind zetten. Een kast met tussenschotten ligt daarbij op zijn voorkant in plaats van plat: alle delen staan dan op hun kant en blijven vanzelf staan, en de achterkant wijst omhoog zodat de achterwand er daarna gewoon op kan. Dat scheelt een keer kantelen. De volgorde van de romp is uitgerekend: elk deel gaat in één rechte beweging op al zijn deuvels en bouten tegelijk, en nooit langs de uitstekende bouten van een deel dat al staat. Kan een los deel er zo niet in, dan zet je eerst een voormontage op de werkbank in elkaar, bijvoorbeeld twee planken met het kleine schot ertussen, en schuif je dat geheel in één beweging op zijn plek. Alleen waar in geen enkele volgorde een rechte weg bestaat, komt een confirmatschroef die je na het plaatsen draait. Elke vaste plank en elk schot krijgt zijn eigen stap, en de tekening toont alleen wat op dat moment werkelijk vastzit: een deel dat nog moet komen staat er niet alvast in. Onder elke stap staat het beslag van die stap en, bij fronten, de plaats van elk front.
Afstellen en controleren
De drie stelschroeven van een potscharnier, laden die scheef lopen, de diagonalen en de kantelbeveiliging. Alleen de punten die bij jouw kast horen. Controleer bij een onderklep of hij open waterpas ligt. De eindcontrole noemt een gelijkliggend vlak met de plaat eronder alleen als alle onderkleppen volgens de berekening op die hoogte liggen. Een inliggende klep kan open hoger liggen; stel die niet af op gelijke hoogte met de plaat eronder.

Waar je op moet letten

Eerst blokken en poten aan de romp, dan plaatsen en stellen, daarna de plint. Montagegaten voor de poten: ter plaatse boren. Montageblokken en plintclips krijgen geen CNC-boringen. De poot- en blokposities zijn een schematische weergave, geen exact boorprofiel. Monteer met de meegeleverde fabrikantdocumentatie.

Let op De boormaten volgen de fabrieksmaten van Hettich, Blum en Häfele (systeem 32, Minifix 15, pot Ø 35, kogelgeleider met as op 23 mm). Koop je ander beslag, vergelijk dan eerst het montageblad van dat beslag met het boorplan. Dit is dezelfde regel als in Laden, deuren en beslag: koop het beslag vóór je boort.

De handleiding volgt jouw keuzes in de app. Een plank op pennen krijgt dragergaten, een vaste plank excenters of deuvels; een lade met eigen voorstuk krijgt schroefgaten voor het front, een lade waarvan het front de voorkant van de bak is krijgt deuvels; een achterwand in groef of sponning krijgt een sleuf in zijkanten, bodem en bovenblad. Klopt iets niet met wat je wilt bouwen, verander het dan in het ontwerp en open de handleiding opnieuw; het document zelf kun je niet bewerken.

Twee dingen staan bewust niet in de beslaglijst van de app maar wel in de handleiding: de schroeven en de deuvels van ladebakken, en de excenters voor een plank op pennen waar een schot op staat (de handleiding zegt dan dat je die erbij koopt). Het regelwerk van een sokkel is van latten en staat niet in de zaaglijst; de stap noemt maat en aantal.