Zaaglijst en zaagvolgorde

De lijst met maten om af te vinken, en de stap-voor-stap volgorde waarin je zaagt.

De zaaglijst

Onder de cijfers staat een uitklapbaar blok Zaaglijst. Daarin staat elk stuk met zijn maten, gegroepeerd per plaat, zodat je aan de zaagtafel precies weet wat je maakt.

Zet je na het rekenen Codes tonen (P1-S5-7) aan, dan staat onder elk onderdeel Ligt in met de codes van de stukken, bijvoorbeeld P1-S5-7. Zo vind je na het zagen een stuk terug in de stapel van zijn plaat. Heeft het project platen van meer dan één dikte, dan staat bij elk onderdeel ook zijn plaatdikte: op een groot scherm als derde maat (820 × 585 × 15), op de telefoon als regel onder de maat.

Rechts in de kop staat hoeveel stuks het er in totaal zijn, bijvoorbeeld 2 stuks. Let op het verschil met de nummers in de kolom links: die tellen de regels, en een regel met 4× erachter levert vier stuks. Het totaal in de kop telt de stuks, dus dat is het getal dat je nodig hebt als je etiketten print of hout afrekent. Je ziet het ook als het blok dichtgeklapt is.

Zaag je eerst grof van de plaat en daarna op eindmaat, kies dan boven de lijst Op breedte of Op lengte in plaats van Op nummer. De lijst toont dan elk gezaagd stuk op een eigen regel, gegroepeerd per maat, met de code vooraan en een vakje om af te vinken. Op breedte telt altijd de smalste kant van het stuk, op lengte de langste, hoe het stuk ook in de kast staat. Zo zet je de zaag per maat één keer. Met Smal eerst of Breed eerst (op lengte Kort eerst of Lang eerst) kies je of de maat oploopt of afloopt, zodat je de zaag maar in één richting verstelt. De maat in de kop van elke groep is de zaagmaat: zonder kantenband die je zelf aanbrengt. Staat er overmaat ingesteld, dan staat de grofmaat klein onder de naam. Binnen een maat staan de stukken per plaat en snede, dus per stapel. Wat je afvinkt op breedte, staat los van wat je afvinkt op lengte. Printen en de PDF volgen de keuze; de app onthoudt hem op dit apparaat.

Met Op maat groepeert de lijst op breedte én lengte samen: eerst de smalste breedte met de kortste lengte, dan dezelfde breedte met de volgende lengte, en zo door, daarna de volgende breedte. Elke groep is dus één maat, in de kop als lengte × breedte zoals op het etiket, bijvoorbeeld 305,9 × 25 mm. Achter de code van elk stuk staat het tussendeel waar het uit komt, bijvoorbeeld uit P1-S46 (2): het deel dat je bij snede 46 van plaat 1 hebt losgezaagd. Zo pak je uit de stapel het deel met alleen die maat, zet de zaag op de breedte en zaagt strook na strook. Die code van het tussendeel staat ook bij Op breedte en Op lengte. Kies je Op maat, dan volgen de etiketten dezelfde volgorde; zie Etiketten.

Weet je niet welk stuk een regel is? Tik of klik op de regel. Alle exemplaren van dat onderdeel lichten dan op in de tekening, en de regel zelf ook. Staat er geen enkel exemplaar in beeld, dan schuift de tekening er zelf naartoe. Nog een tik op dezelfde regel haalt het weer weg. Met een muis hoef je er niet eens op te klikken: er met de muis overheen gaan doet hetzelfde.

Tik of klik op een onderdeel in de tekening om het te selecteren en bij te sturen. De bijbehorende regel in de zaaglijst licht op. Op desktop schuift de lijst rechts mee, op een telefoon blijft de pagina bij het geselecteerde stuk. Een tik op de regel brengt je terug naar het stuk. Klik naast de stukken om de markering weg te halen.

Tip Dit werkt alle kanten op en overal: vanaf de zaaglijst, vanaf de onderdelenlijst en vanaf een stuk in de tekening. Handig als twee stukken bijna even groot zijn en je wilt weten welke van de twee je nu vasthoudt.

Maten in de eenheid die je gekozen hebt. De zaagmaat is wat je daadwerkelijk zaagt: met kantenband wordt die kleiner dan de eindmaat (de band brengt het op maat). De band-kolom toont de zijden (L/R/B/O) en de dikte; een sterretje (*) betekent dat de band al op de plaat zit en de zaagmaat daar niet is gecorrigeerd. De optimizer pakt op de zaagmaat.

Wil je de lijst in een spreadsheet of naar een zaagservice sturen, gebruik dan Zaaglijst als CSV onder Exporteren. Zie CSV in en uit.

De zaagvolgorde

Een zaagschema zegt waar de stukken liggen, maar niet in welke volgorde je moet zagen. Dat staat in Zaagvolgorde: elke snede als aparte stap, in de volgorde die uitvoerbaar is. Liggen er stukken van dezelfde hoogte naast elkaar in een tussendeel, dan zaag je ze waar dat kan met één doorgaande snede op maat in plaats van elk apart, zodat je minder vaak de geleider verzet.

Per stap staat of het een Verticale snede of een Horizontale snede is en op welke maat. De maat is wat je op de geleider zet: vanaf de linker- of bovenrand van het deel dat je op dat moment in handen hebt tot aan de zaaglijn, niet vanaf de rand van de oorspronkelijke plaat. Het zaagblad valt rechts van of onder de lijn. Vink af met het vakje. Tik op een snede om hem in de tekening te zien. De uitleg over de meetrichting staat achter de i-knop boven de stappen.

Tik op een snede (op de tekst, niet op het vakje) en hij licht dik op in de tekening: de sneden ervoor worden grijs, de sneden erna lichter, en Zaagsneden tonen gaat vanzelf aan. Nog een keer tikken, Escape of naast de sneden in de tekening tikken zet hem uit; Zaagsneden tonen staat dan weer zoals je hem had. Vink je de opgelichte snede af, dan schuift het oplichten door naar de volgende. Op de telefoon schuift de pagina naar de plaat als die buiten beeld is, met onder de plaat een knop terug naar je regel. Volledig scherm gaat verder vanaf de snede die je koos.

Onder elke snede staat een code, bijvoorbeeld P1-S5: plaat 1, snede 5. Dezelfde code staat op de etiketten van de stukken die bij die snede loskomen, met het onderdeelnummer erachter (P1-S5-7). Zie Etiketten. Zaag je verder in een deel dat al van de plaat is, dan staat erbij waar dat deel vandaan komt, bijvoorbeeld uit P1-S1 (2): (1) is het deel links of boven van snede 1, (2) het deel rechts of onder, zoals de tekening staat. Draai je de platen met Platen 90° draaien, dan ligt het bovendeel van een snede die eerst horizontaal liep rechts, en heet het (2); lijst, tekening en etiketten volgen dat. Het cijfer volgt dus de tekening op het scherm waar je naar kijkt. Zet je Tussendelen aan, dan tik je op zo’n code om dat deel in de tekening te zien: het krijgt een dik kader en onder de plaat staat de maat. In Volledig scherm licht met die schakelaar aan het deel van de snede die aan de beurt is vanzelf op.

Ligt er op een plaat een stuk smaller dan 150 mm, dan staat boven de sneden van die plaat Smalle stroken op een tafelzaag: duw het laatste stuk door met een duwstok, nooit met je hand. Dat geldt voor wie de stroken op een tafelzaag langs de geleider zaagt: daar komt je hand bij het laatste stuk vlak bij het blad. Met een cirkelzaag en geleiderail beweeg je de zaag en niet de plaat; daar is de regel niet voor bedoeld.

Tip De volgorde is niet willekeurig: de lange sneden komen eerst, en korte stukken zaag je van een handzaam deel in plaats van van de hele plaat. Dat is veiliger, en het wordt haakser.

Zagen op volledig scherm

Met Volledig scherm gaat het scherm vol, en loop je de sneden één voor één af. Volg de zaagvolgorde schermvullend, snede voor snede. Dat is de stand waarin je je telefoon of laptop naast de zaag zet.

Naar het begin: Terug naar de eerste snede.
Vorige snede: Eén stap terug.
Volgende snede: Eén stap verder.
Afspelen: Vanzelf doorlopen; met Pauze zet je het stil.
Zaagsneden: De zaaglijnen tonen of verbergen terwijl je meeloopt. Aan zie je waar de volgende snede komt; uit geeft een rustiger beeld van de plaat.
Passend: De plaat passend in beeld zetten. Inzoomen en Uitzoomen doen wat ze zeggen.
Volledig scherm sluiten: Terug naar het gewone scherm. Escape werkt ook.

Tip Neem de zaagvolgorde mee op papier via de PDF: daar staat een versie met vakjes om af te vinken.

Zaaglijst voor de bouwmarkt

Een hele plaat past niet in een gewone auto. Onder de zaagvolgorde staat de kaart Zaaglijst voor de bouwmarkt; met de knop Bouwmarkt in de balk boven de lijsten (Zaaglijst, Zaagvolgorde, Bouwmarkt) spring je er meteen heen, ook bij een lange zaaglijst. Zet Laten voorzagen in de bouwmarkt aan en kies bij Wat past er in je auto? je auto of een eigen maat. De app kiest dan per plaat de sneden die je aan de balie vraagt: eerst sneden uit je eigen zaagschema (die zaag je toch, ze kosten geen materiaal), en alleen als een reststuk te groot blijft een extra snede door de rest. In de tekening is een snede uit je schema doorgetrokken en een extra snede gestippeld; onderdelen staan er met hun naam in, de rest is gearceerd.

Is een onderdeel zelf groter dan je laadruimte, zoals een zijwand van 2 meter, dan zegt de app dat bij naam: een snede helpt dan niet, dus kies een grotere laadmaat, een dakdrager of laat het bezorgen. Staat je overmaat op 0 en valt een baliesnede precies op de rand van een onderdeel, dan stelt de app 5 mm overmaat per kant voor: de balie zaagt grof. Met Print zaaglijst voor de bouwmarkt neem je de lijst mee; thuis zaag je verder met het volledige zaagschema.

Bovenaan de kaart staat altijd het overzicht: hoeveel platen in de auto passen en wat te groot is. Daaronder staat elke plaat in een eigen blok met het aantal sneden en of hij past. Bij meer dan drie platen zijn die blokken dicht; tik op een plaat om hem te openen, of op Alles open en Alles dicht. Een plaatnummer in het overzicht opent die plaat en springt erheen. Op de telefoon staan laadmaat en reststukken ingeklapt onder het overzicht, met je keuze in de kop. De lijst print je ook via Exporteren: kies daar Bouwmarktlijst printen. Staat Laten voorzagen in de bouwmarkt uit, dan heet dat item Bouwmarktlijst instellen en opent het de kaart zodat je eerst je auto kiest. In de PDF komt de lijst als eigen deel mee zodra Laten voorzagen in de bouwmarkt aan staat.

Wil je de plaat liever eerst in gelijke stukken laten zagen, kies dan bij Plaat eerst in stroken 2, 3 of 4, en bij Richting van de stroken dwars (de plaat wordt korter) of in de lengte. Vul bij Zaagverlies balie bij stroken het zaagverlies van de balie in als dat niet 4 mm is. Een groot project kost een paar seconden rekenen, daarom start het pas met Bereken met stroken. Je ziet eerst of alles daarna in je auto past, en welke onderdelen niet meer op een strook passen; past het nog niet, dan zegt de app hoeveel stroken wel zouden passen. Daaronder staan hele platen, plaatkosten en baliesneden nu en met stroken naast elkaar. Met Toepassen rekent het zaagschema op de stroken; de kaart toont dan eerst de strooksneden per plaat. Vorige indeling terugzetten zet je oude indeling precies terug, ook wat je met de hand had verschoven. Een strook van een halve plaat (1218 × 1220 mm) past niet in een gewone stationwagen; met 3 stroken dwars meestal wel.