Zaaglab › Handleiding › Gangbare maten
Hoofdstuk 14
Gangbare maten
De maten waar beslag en machines van uitgaan: de gatenrij van 32 mm, potscharnieren, plankdragers, ladegeleiders, verbinders, achterwand, voegen en kantenband. Naslag, met de bron erbij.
Waar deze maten vandaan komen
Een kast bestaat uit plaat én beslag, en het beslag bepaalt een deel van de maten: waar de gaten komen, hoeveel speling een lade nodig heeft, hoe ver een scharnierpot van de deurrand zit. Dit hoofdstuk zet die maten op een rij zoals de fabrikanten ze opgeven (Hettich, Blum, Häfele, Egger, Rehau). Elke tabel noemt de bron. Staat een maat er niet in, dan hebben we hem niet bij een fabrikant kunnen bevestigen.
Systeem 32: de gatenrij
Vrijwel al het kastbeslag gaat uit van rijen gaten van 5 mm, om de 32 mm, in de zijwanden. Plankdragers, scharnierplaten en ladegeleiders passen daar allemaal op. De rij is geen norm met een nummer maar een afspraak tussen beslag-, machine- en meubelfabrikanten; daarom vind je hem bij elk merk terug.
| Maat | Waarde | Bron |
|---|---|---|
| Afstand tussen de gaten | 32 mm | Hettich (boormal Accura) |
| Gatdiameter | 5 mm | Hettich; Häfele (bouten voor boorgat 5 mm) |
| Voorste rij vanaf de voorkant van de zijwand | 37 mm | Hettich; Festool LR 32 |
| Achterste rij vanaf de achterwand | 37 mm (gemeten vanaf de gemonteerde achterwand) | Hettich |
| Eerste gat boven de bodem | de halve bodemdikte: 8 mm bij 16 mm, 9,5 mm bij 19 mm | Hettich (verbinders in de rij) |
| Montageplaat scharnier | op de rij van 37 mm, schroefgaten 32 mm uit elkaar | Blum; Hettich |
Het eerste gat op de halve bodemdikte zorgt dat een verbinder in de rij midden in de bodem grijpt. Wie de rij alleen voor plankdragers gebruikt, kan hem ook hoger laten beginnen; dan telt alleen dat de gaten van links en rechts op gelijke hoogte zitten. De boordiepte van de 5 mm-gaten staat niet als vaste maat bij de fabrikanten; in de praktijk wordt 12 tot 13 mm aangehouden, en de plankdrager of bout zelf geeft de minimale diepte.
Potscharnieren
Het gewone kastscharnier is het potscharnier: een pot van 35 mm in de deur, een montageplaat op de zijwand. De maat die je zelf kiest is de afstand van de pot tot de deurrand; die bepaalt samen met de plaat hoeveel de deur over de romp valt.
| Maat | Waarde | Bron |
|---|---|---|
| Potboring | Ø 35 mm | Blum; Hettich |
| Boordiepte van de pot | Blum: minimaal 13 mm; Hettich Sensys: 12,8 mm | Blum Clip top; Hettich Sensys 8645i |
| Afstand pot tot deurrand (K) | 3 tot 7 mm | Blum (B 3 tot 7); Hettich (C 3,0 tot 7,0) |
| Opdek bij K (Blum 110°, plaat 0) | K 3 → 14 mm, K 4 → 13, K 5 → 12, K 6 → 11, K 7 → 10 | Blum Clip top, tabel opdek |
| Deurdikte | 15 tot 24 mm | Hettich Sensys 8645i |
| Hart pot tot boven- en onderrand van de deur | 60 tot 100 mm | Hettich |
| Minimale afstand tussen twee scharnieren | 280 mm, en zo groot mogelijk | Hettich |
Het aantal scharnieren hangt af van de deurhoogte én het deurgewicht. De twee grote fabrikanten geven elk een tabel; ze lopen iets uiteen. De kastontwerper volgt de Blum-grenzen: Auto volgt de tabellen van Blum en Hettich naar deurhoogte: tot 900 mm 2, tot 1600 mm 3, tot 2000 mm 4, daarboven 5. Kies zelf een aantal voor een zware of brede deur. Telt mee in de boodschappenlijst.
| Deurhoogte | Blum (breedte tot 600 mm) | Hettich (breedte tot 600 mm) |
|---|---|---|
| tot 900 mm | 2 (4 tot 6 kg) | 2 tot 1000 mm (tot 7,7 kg) |
| tot 1600 mm | 3 (6 tot 12 kg) | 3 tot 1700 mm (tot 13,7 kg) |
| tot 2000 mm | 4 (12 tot 17 kg, tot ca. 2100 mm) | 4 tot 2200 mm (tot 17,1 kg) |
| daarboven | 5 (17 tot 22 kg, tot 2500 mm) | 5 tot 2400 mm (tot 22 kg), 6 tot 2600, 7 tot 2800 |
Hettich noemt zijn tabel uitdrukkelijk een richtwaarde. Blum: tot 650 mm deurbreedte één scharnier extra. Een zware deur (massief, glas, spiegel) valt buiten beide tabellen; kies dan zelf een aantal in de kaart Deur.
Plankdragers
Losse planken rusten op plankdragers in de gatenrij: Ø 5 mm, op 37 mm van de voorkant en 37 mm van de achterwand, om de 32 mm in hoogte. Twee rijen per zijwand, vier dragers per plank. Een minimale afstand van het gat tot de plankrand geven de fabrikanten niet; met de rij op 37 mm zit de drager vanzelf ruim binnen de plank. Zit de achterwand in een sponning of groef, dan meet je de 37 mm vanaf het vlak van de achterwand, niet vanaf de achterkant van de zijwand.
Ladegeleiders
De volledige montagematen per geleidertype staan in het i-venster bij Zijgeleider: kogelgeleider 45,7 mm hoog met de as op 23 mm; alle schroefgaten liggen op die as (Accuride 3832, Hettich KA 4532 zijmontage). Kastdeel 2 mm achter de kastvoorkant (inliggend front: frontdikte + 3), eerste gat op 37 mm. De bak hangt met gelijke vrije hoogte boven en onder. Rolgeleider: schroefas van het kastdeel 16 mm boven de vakbodem, bakbodem 11 mm boven de onderrand van de bakzijde (Hettich FR 402). Onderbouw: kastdeel op de vakbodem, bovenkant bakbodem 37 mm erboven, eerste gat 37 mm, minimaal 7 mm vrij boven de bak, bakdiepte = nominale lengte min 10 (Blum Tandem). Lengte = bakdiepte afgerond op 50. in de kaart Lade, met tekening. Hier alleen de vaste maten die bij alle merken terugkomen.
| Maat | Waarde | Bron |
|---|---|---|
| Voorste schroefgat kastdeel | 37 mm achter de voorkant van de zijwand, daarna om de 32 mm; het kastdeel zelf 2 mm terug | Accuride; Hettich KA 4532; Blum TD-127 |
| Zijgeleider (kogel, 45 mm hoog): speling per kant | 12,7 mm (+0,8 / −0) | Accuride 3832; Hettich KA 4532 |
| Rolgeleider: speling per kant | 12,5 mm; schroefas kastdeel 16 mm boven de vakbodem | Hettich |
| Onderbouwgeleider: bak | binnenbreedte vakbreedte − 42 mm bij 16 mm bakzijden; minimaal 7 mm vrij boven de bak | Blum TD-127; Hettich Quadro; Häfele UM A30 |
Verbinders
Voor vaste verbindingen tussen zijwand en bodem of plank zijn er drie gangbare oplossingen: de excenterverbinder (Minifix), de Confirmat-schroef en de houten deuvel. De eerste twee hebben vaste boormaten.
| Verbinder | Boormaten | Bron |
|---|---|---|
| Minifix 15, huis (in de plank) | Ø 15 mm; hart van het gat op de halve plaatdikte (8 mm bij 16 mm, 9,5 mm bij 19 mm); boordiepte 12,5 mm bij 16 mm, 14,5 mm bij 19 mm | Häfele |
| Minifix 15, bout (in de zijwand) | boorgat Ø 5 mm (dubbele bout: Ø 8 mm); hart van het huis 34 mm van de plankrand | Häfele (bout S100) |
| Confirmat-schroef 7 × 50 | voorboren Ø 5 mm; met de trapboor in één keer door de zijwand en in de plank | Häfele |
| Houten deuvel | meestal Ø 8 mm, 30 tot 35 mm lang (praktijk, geen fabrikantmaat) |
Minifix en systeem 32 sluiten op elkaar aan: de bout zit in een 5 mm-gat op de rij, en met het eerste gat op de halve bodemdikte valt het huis midden in de bodem. Zo kun je met één boormal zowel de gatenrij als de verbinders boren.
Achterwand en sokkel
Hier zijn de harde maten schaars; het meeste is praktijk. Wat wel vaststaat: de achterste gatenrij zit op 37 mm van de achterwand, dus een achterwand die in een groef terugligt, schuift die rij mee naar voren. In de kastontwerper stel je bij Achterwand in of de achterwand in een sponning, in een groef of erop zit; de tool rekent de zijwanden en de achterwand daarop uit.
- Achterwand in een groef: in de praktijk 10 tot 20 mm van de achterkant, groef ongeveer 5 tot 8 mm diep. Geen fabrikantmaat; houd de dikte van de achterwand aan voor de groefbreedte.
- Sokkelhoogte: de gangbare stelvoet van Hettich is 100 mm; een sokkellade kan vanaf een sokkelhoogte van 150 mm. Keukens hebben in de praktijk sokkels van 100 tot 150 mm, losse kasten vaak lager.
- Terugliggen van de sokkel: geen fabrikantmaat. Bij een keuken ligt de plint zo ver terug dat je voeten eronder passen; bij een losse kast is een paar centimeter gebruikelijk. In de kastontwerper: Sokkel (Hoogte van de terugliggende voet. 0 = geen sokkel.)
Voegen tussen fronten
De voeg is de zichtbare spleet tussen twee fronten en aan de buitenkant van de romp. Er is geen fabrikant die "de" voegmaat voorschrijft: Blum levert een stelmal voor een frontvoeg van 2,5 mm, en in de keukenbouw is een front van 596 mm op een kast van 600 mm gebruikelijk, dus 2 mm per kastzijde en 4 mm tussen twee kasten. Bij Hettich is de voeg een invoerwaarde in de berekening van de montageplaat, geen vaste maat.
De kastontwerper gebruikt standaard 3 mm; dat ligt tussen die twee praktijkwaarden in en past bij een enkele kast waar de voeg aan de buitenkant ook de randvoeg is. Je stelt hem in bij Voegmaat: De zichtbare voeg tussen alle fronten: tussen twee deuren, tussen ladefronten en als randvoeg aan elke rompzijde. Standaard 3 mm. Een inliggend front heeft aan elke zijde een spleet nodig; te krap en de deur klemt bij vochtig weer.
Kantenband
Kantenband komt in vaste diktes en breedtes. De breedte is altijd ruimer dan de plaatdikte, zodat je hem na het plakken aan beide zijden vlak freest of schaaft.
| Maat | Waarde | Bron |
|---|---|---|
| Standaarddiktes ABS | 0,4, 0,8 en 2 mm; 1 mm en 2 mm zijn de gangbare diktes voor deuren | Egger; Rehau |
| Breedte voor een plaat van 18 of 19 mm | 23 mm (ongeveer 2 mm overmaat per zijde) | Egger |
| Andere breedtes | Egger: 19, 28, 33 en 43 mm in 0,8 en 2 mm; Rehau: 14 tot 104 mm | Egger; Rehau |
De banddikte telt mee in de maten: een front van 2 mm-band aan vier zijden wordt 4 mm breder en hoger. De kastontwerper haalt dat er zelf af als je Kantenband zichtzijden aanzet en bij Banddikte de dikte invult; zie Nerf en kantenband.
Bronnen
- Hettich: tekening boormal Accura (32-raster, 37 mm, Ø 5); montageblad scharnieraantal Sensys; Distanz-tabel montageplaten; productpagina Sensys 8645i; DIY-montageblad rolgeleiders; KA 4532.
- Blum: Clip top boormaten en opdektabel; aantal scharnieren (ea.blum.com); Tandembox TD-127; frontvoegmal 2,5 mm (catalogus 2024).
- Häfele: Minifix 15 huis en bout S100; Confirmat-trapboor; onderbouwgeleider UM A30.
- Accuride 3832; Egger kantenprogramma (ABS-diktes en -breedtes); Rehau technische informatie Raukantex; Festool LR 32.
De volledige lijst met de geraadpleegde pagina's en pdf's, met datum, staat in het onderzoeksverslag bij de broncode (docs/onderzoek/research-kastenbouwmaten-2026-09-19.md).