Afkorten: latten en balken

Latten, plinten, profielen en regelwerk: alles wat je op lengte koopt in plaats van als plaat.

Wanneer je dit gebruikt

Niet alles is een plaat. Plinten, latten, koof, balkjes voor regelwerk: die koop je op lengte, en dan is er maar één maat die telt. Daar is het tabblad Lineair voor.

Het rekenwerk is hetzelfde idee als bij platen, maar in één richting: je stukken zo over de staven verdelen dat je er zo min mogelijk koopt en zo min mogelijk weggooit.

Stukken en voorraadstaven

Het scherm werkt als de zaaglijst bij platen: bovenin staat wat je al hebt ingevoerd, daaronder een formulier om iets toe te voegen. Onder Stukken vul je een naam in (bijv. Plint), de lengte en het aantal, en je drukt op Stuk toevoegen. Een regel in de lijst pas je daarna direct aan: tik op de naam om hem te wijzigen, of tik in de maat en typ de nieuwe waarde.

Gebruik je meer dan één soort hout, dan verschijnt de kolom Materiaal. Daar wijs je aan uit wélke voorraadstaaf het stuk gezaagd wordt; in de lijst staat de houtsoort met de doorsnede erachter, bijvoorbeeld Ruw vuren 44×69. Stukken van hetzelfde hout én dezelfde doorsnede worden samen uit dezelfde staven gezaagd, dus een project met balken én latten gaat in één keer. Je kiest alleen uit staven die je hebt ingevuld, zodat een stuk nooit hout krijgt dat je nergens koopt. Werk je met één soort, dan blijft de kolom weg en staat er boven de lijst waar alles uit komt.

Een voorraadstaaf heeft twee dingen die samen zeggen wát het is: Materiaal is de houtsoort (bijv. vuren) en Doorsnede is de maat van de balk zelf (bijv. 44×69). Die staan los van elkaar, want het zijn twee verschillende dingen: dezelfde houtsoort kan in tien doorsnedes liggen, en dezelfde doorsnede bestaat in vuren, grenen en eiken. De tool ziet twee staven pas als hetzelfde als beide gelijk zijn.

Daaronder staat wat de winkel verkoopt: de lengte waarin het materiaal geleverd wordt, hoeveel je er maximaal wilt, en eventueel de Prijs/staaf. Voeg er meerdere toe met Staaf toevoegen als de winkel verschillende lengtes heeft.

De staaf is de bron: wat je daar invult bij Materiaal verschijnt als keuze bij je stukken. Staat het materiaal dat je zoekt er nog niet bij, kies dan bij het stuk Anders…; de tool brengt je naar het formulier onder Voorraadstaven, waar je de houtsoort en de doorsnede één keer invult. Het opgegeven aantal geldt over je hele project, dus drie staven zijn er drie, niet drie per materiaal.

Verander je later de houtsoort of de doorsnede van een staaf, bijvoorbeeld omdat je bij de bouwmarkt iets anders meeneemt, dan volgen de stukken die eruit gezaagd werden vanzelf mee. Je krijgt onderin een regel te zien wat er is verhuisd, met een knop om het terug te draaien. Staat dezelfde combinatie nog in een andere staaf, dan blijven je stukken daar gewoon bij horen; ook dat zegt de app.

Tip Meerdere lengtes opgeven loont vaak. Plinten liggen hier in 2400 en 2600 mm in het schap; die twee door elkaar geven soms minder afval dan alleen de lange, omdat de reststukken beter uitkomen.

De kerf (zaagsnede) telt mee; stel 'm in bij Instellingen. Kerf, Trim (koppen afkorten) en Minimaal reststuk staan hier apart van je plaatinstelling. Ze volgen de plaatwaarde zolang er volgt plaat achter staat, en gaan hun eigen gang zodra je ze hier wijzigt. Zie Instellingen.

Het resultaat lezen

Elke staaf is een balk in beeld, met de stukken erin op volgorde. De legenda eronder zegt wat de kleuren betekenen.

Gezaagd stuk: Een stuk dat je uit deze staaf zaagt.
Bruikbare rest → restvoorraad: Wat overblijft en lang genoeg is om te bewaren. Met Bewaren in restvoorraad zet je het in je restvoorraad.
Afval (te klein): Te kort om iets mee te doen.
Zaagsnede (kerf): Wat de zaag zelf wegneemt. Bij veel korte stukken telt dat op.

Rechts staat de balans: staven, benut, afval, bruikbare rest, sneden en, als je prijzen hebt ingevuld, kosten.

Met Per staaf afvinken loop je aan de zaagtafel per staaf af wat je moet doen; de teller 3 van 7 houdt bij waar je bent.

Als het niet past

1 stuk past op geen enkele voorraadstaaf. Maak de staaf langer of het stuk korter. Dit is een harde botsing: geen enkele staaf is lang genoeg.
De voorraad is op: 1 stuk past wel, maar alle staven zijn gebruikt. Verhoog het aantal of voeg een staaf toe. Hier is de lengte niet het probleem, maar het aantal dat je hebt opgegeven.
Er staat geen voorraadstaaf in Multiplex (berken) in je lijst. Voeg er een toe, of kies bij het stuk een ander materiaal. Dit zie je vooral bij een geopend ouder project: het stuk verwijst naar een materiaal dat niet in je stavenlijst staat.
De voorraadstaaf in Multiplex (berken) heeft nog geen lengte. Vul de lengte van de staaf in. De staaf staat er dus wél, maar je hebt nog niet gezegd hoe lang hij is.
Niet meegerekend: rijen zonder lengte (2). Rijen met een naam maar zonder lengte doen niet mee; het percentage gaat dan over de rest.
Voer stukken en een voorraadstaaf in om je zaagschema te zien. Er staat nog te weinig ingevuld om iets te berekenen.

Regelwerk uit je kastontwerp

Ontwerp je een kast met een sokkel, dan hoort daar een regelwerk onder. De tool zet dat er zelf bij: Een kast met sokkel hoort op een regelwerk te staan. We hebben 2 regels ruw vuren 45 × 70 mm aan je afkortlijst toegevoegd.

Verander je bij dat regelwerk de houtsoort, dan onthoudt de tool die keuze op de kast: een volgende wijziging aan de sokkel schrijft hem niet terug. De doorsnede volgt wél de sokkelhoogte, want die bepaalt welke balk er fysiek onder past.

Die stukken staan in je lineaire lijst met de herkomst Regelwerk, met de houtsoort en de doorsnede er al bij ingevuld, en de tool zet er meteen een voorraadstaaf van datzelfde hout bij. Die staaf draagt het label voorstel: pas je hem aan, dan is het jouw rij en blijft hij staan. Automatisch toegevoegd voor de sokkel. Past zich aan als je de sokkel wijzigt. Is de opgegeven hoogte geen standaard balkmaat, dan meldt de tool dat: Let op: 100 mm is geen standaard balkmaat. Zaag de regels op maat uit een 45 × 70 mm.